مقدمه دلایل روانشناسی دیر رسیدن و تاخیر
دیر رسیدن و تاخیر همیشه موضوعی جذاب برای مطالعه بوده است، زیرا نشاندهنده رفتارهای انسانی و روابط اجتماعی است. از همین رو بررسی روانشناسی دیر رسیدن و دیدن زوایای روانشناختی آن مهم است.
ظهور راهآهنها در قرن نوزدهم شهرهای بریتانیا را ملزم کرد که با زمان لندن یا زمان استاندارد گرینویچ (GMT) هماهنگ شوند. برخی از شهرها برای مدت طولانیتری در برابر این تغییر مقاومت کردند. یکی از شهرهایی که ایستادگی کرد، آکسفورد بود و برای مدتی، ساعت بزرگ روی برج تام دو عقربه دقیقهشمار داشت. هنوز هم، اگر کسی حدود پنج دقیقه در آکسفورد دیر برسد، میتواند ادعا کند که «بر اساس زمان آکسفورد» میرسد!
در این مقاله، به بررسی دلایل روانشناسی دیر رسیدن و تاخیر میپردازیم و میفهمیم که چگونه این رفتار میتواند نمایانگر عدم احترام، پرخاشگری پنهان، و حتی خودفریبی باشد.
چه زمانی دیر، واقعا دیر است؟
مفهوم دیر رسیدن
هیچکس از شما کینه به دل نمیگیرد اگر فقط پنج دقیقه دیر برسید، به همین دلیل بهانهی “بر اساس زمان آکسفورد” صرفا یک شوخی است. پنج دقیقه دیر رسیدن واقعاً دیر نیست. دیر زمانی است که افرادی که انتظارتان را میکشند، شروع به عصبانی شدن کنند.
پیامهای نهفته در دیر رسیدن
افرادی که در انتظار شما هستند عصبانی میشوند، زیرا تاخیر شما نشاندهندهی عدم احترام و توجه به آنها است. بنابراین اگر آنها از نظر اجتماعی یا سلسلهمراتبی بالاتر از شما باشند (یا فکر کنند که بالاتر از شما هستند)، سریعتر و بیشتر عصبانی میشوند.
مگر اینکه دلیل خوبی برای تأخیر خود ارائه دهید، ترجیحاً چیزی که خارج از کنترل شما باشد، مثلاً یک فیل راه بزرگراه را بند آورده بود!
روانشناسی دیر رسیدن
تأثیر دیر رسیدن بر دیگران
دیر رسیدن این پیام را ارسال میکند: “زمان من از زمان شما ارزشمندتر است”، یعنی، “من از شما مهمترم”، و شاید حتی “من با حضورم به شما لطف میکنم”. این بهویژه در مراسمهای رسمی یا مهم مثل عروسی یا تشییع جنازه، یا مناسبتهایی که شامل بخشهای مختلف و زمانبندی دقیق هستند، مثل یک مهمانی شام مفصل یا رویدادهای اجتماعی، بیادبانه است.
تأثیر بر خود فرد
دیر رسیدن موجب توهین به دیگران میشود، اما همچنین به خود فردی که دیر میرسد نیز آسیب میزند. زیرا دیر رسیدن ممکن است نشاندهندهی فقدان ذکاوت، برنامهریزی، خودشناسی، اراده یا همدلی باشد. برای مثال، ممکن است فردی که دیر میرسد اهداف غیرواقعی تعیین کرده و برنامهی خود را بیش از حد پر کرده باشد، یا زمان لازم برای حرکت از یک مکان به مکان دیگر را دستکم گرفته باشد.
خشم و پرخاشگری
رفتارهای منفعلانه-پرخاشگرانه
افرادی که عصبانی هستند اما با آرامش و ادب اغراقآمیز رفتار میکنند، ممکن است خشم خود را از طریق روشهای منفعلانه ابراز کنند، یعنی از طریق مقاومت (آگاهانه یا ناخودآگاه) در برابر انتظارات معقول دیگران.
نمونههایی از رفتارهای منفعلانه-پرخاشگرانه شامل
- ایجاد شک و تردید و سردرگمی
- فراموش کردن یا حذف حقایق یا موارد مهم
- کنار گذاشتن رفتارهای معمول مانند درست کردن یک فنجان چای، آشپزی، نظافت، رابطه جنسی
- انتقال تقصیر
و البته دیر رسیدن—اغلب به طور مکرر و غیرقابل پیشبینی است.
پرخاشگری پنهان
همانطور که از نام آن پیداست، رفتار منفعلانه-پرخاشگرانه یک روش برای ابراز پرخاشگری به صورت پنهان است، بنابراین بدون پرداخت کامل هزینههای عاطفی و اجتماعی پرخاشگری آشکار انجام میشود. با این حال، این رفتار مانع از شناسایی و حل مسائل اساسی میشود و همچنین میتواند منجر به ناراحتی و رنجش زیادی در فرد یا افرادی که هدف آن قرار میگیرند، شود.
خودفریبی
احساس بیاهمیتی
دیر رسیدن، به ویژه دیر رسیدن فاحش یا مکرر، این پیام را ارسال میکند: “من از شما مهمترم”. البته، میتوان این پیام را بدون اینکه حقیقت داشته باشد، منتقل کرد. در واقع، دقیقاً به این دلیل که حقیقت ندارد!
بنابراین، فردی ممکن است دیر برسد زیرا احساس بیاهمیتی یا حقارت میکند و دیر رسیدن برای او راهی است تا خود را بر یک موقعیت تحمیل کند، حداکثر توجه را به خود جلب کند و حتی کنترل اوضاع را به دست بگیرد.
رفتارهای متناقض
ممکن است متوجه شده باشید که برخی از افرادی که عادت به دیر رسیدن دارند، همچنین عادت دارند در این باره سر و صدا راه بیندازند. با عذرخواهی فراوان، معرفی خود به تکتک افراد، جابجایی مبلمان، درخواست یک لیوان تمیز و غیره. نیازی به گفتن نیست که چنین رفتاری به هیچ وجه خالی از عنصر پرخاشگری منفعل نیست.
مقاومت در برابر جلسات
دیر رسیدن میتواند همچنین نوعی مقاومت باشد، راهی برای نشان دادن نارضایتی از هدف جلسه یا عصبانیت از نتیجه احتمالی آن.
در طول رواندرمانی، یک بیمار ممکن است مقاومت مشابهی را نه تنها به صورت دیر رسیدن، بلکه با تغییر موضوع، فراموش کردن مطالب، خوابیدن یا به طور کامل از دست دادن قرارها نشان دهد. در زمینه رواندرمانی، چنین رفتارهایی نشان میدهند که بیمار در حال نزدیک شدن به یادآوری مطالب سرکوب شده است اما از عواقب آن ترس دارد.
مطالب پربازدید دیگر:
تست رایگان افسردگی : چگونه از سلامت روانی خود مراقبت کنیم؟
آشنایی با وسواس و نشانه های آن
3 راهکار برای رهایی از کمال گرایی
نکات کلیدی و راهکارها
دلایل مختلف دیر رسیدن
اما دلایل پنهانی و پیچیدهتری برای دیر رسیدن وجود دارد. برخی از این دلایل شامل خشم و پرخاشگری هستند و برخی دیگر به خودفریبی مربوط میشوند.
گوش دادن به ناخودآگاه
گاهی، دیر رسیدن میتواند راهی باشد برای گفتن چیزی مهم به خودتان. به عنوان مثال، ممکن است یک جلسه (یا یک شغل) بهترین استفاده از وقت شما نباشد، یا حتی ضد شما عمل کند. توجه داشته باشید که سردردها میتوانند وظایف مشابهی را داشته باشند.
پرسش از خود
هر وقت که دیر کردید، میتوانید به سادگی از خود بپرسید که “دقیقاً چرا دیر کردم؟” حتی اگر دیر کردنتان فقط به این خاطر باشد که خیلی مشغول هستید، از خود بپرسید “چرا خیلی مشغول هستید؟” اغلب ما خودمان را تا اندازهای مشغول میکنیم که با افکار و احساسات عمیق خود تنها نمانیم. البته این امر در کوتاه مدت، متوسط و بلندمدت بسیار مضر است.
نتیجه گیری از روانشناسی دیر رسیدن
یدن موضوعی پیچیده است که از جنبههای مختلفی مانند پرخاشگری، خودفریبی و حتی روانشناسی ناخودآگاه قابل بررسی است. شناخت این دلایل میتواند به بهبود رفتارهای اجتماعی و افزایش احترام متقابل کمک کند.
منبع: سایکولوژی تودی
